Վարդգես Սուրենյանց, «Ոտնահարված սրբություն», 1895

Այս կտավը կոչվում է «Ոտնահարված սրբություն»։ Այն ստեղծել է նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցը 1895 թվականին։ Պատկերված է հայկական եկեղեցու ներսը թուրքական ջարդերից հետո։ Հատակին թափված են սուրբ գրքերը, կողոպտված է եկեղեցական սպասքը՝ սնդուկը բաց է, բուրվառն ընկած է հատակին, իսկ ձախ կողմում գետնին ընկած է սպանված հոգևորականը։ Սյան վրա խաչքար է քանդակված, աջ կողմում՝ լուսապսակով սրբի պատկեր։

Սա հայ ժողովրդի դեմ իրականացված բռնությունների առաջին գեղարվեստական արձագանքներից է։ Կտավն արտացոլում է այն խոր ցավն ու ողբերգությունը, որ ապրում էր հայ ազգը 19-րդ դարի վերջին։ Այսօր այն պահպանվում է Երևանում՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։