Ռուսա II թագավորի սեպագիր կոթողը

Վանի թագավոր Ռուսա II-ի սեպագիր արձանագրությունը։ Վանի թագավորությունը (Ուրարտու, Բիայնիլի կամ Արարատյան թագավորություն) հզոր հին պետություն էր Առաջավոր Ասիայում, որը գոյություն է ունեցել մ.թ.ա. 9–6-րդ դարերում Հայկական լեռնաշխարհում։

Բազալտե կոթողի տեքստը վերաբերում է Հրազդան (Իլդարունի) գետից ջրանցքի կառուցմանը և այդ առթիվ աստվածներին մատուցված զոհերին։ Ռուսա II-ը (մ.թ.ա. 680–640) ժառանգել էր պատերազմներից թուլացած մեծ պետություն և ծավալուն շինարարություն սկսեց. նրա հրամանով կառուցվեցին քաղաքներ, ճանապարհներ, ջրատար և ջրանցքներ, որոնցից մեկը մինչ օրս կրում է նրա անունը։ Ոմանք Զվարթնոցին նախորդած տաճարի հիմնադրումը վերագրում են նրա թագավորության ժամանակին։

Լուսանկարում ծառի կողքին կանգնած մուգ քարե բարձր կոթող է՝ ամբողջովին ծածկված սեպագիր նշաններով։