Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին Կարսում
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին, որը հայտնի է նաև որպես Կարսի մայր տաճար, գտնվում է Թուրքիայի տիրապետության տակ գտնվող հայկական Կարս քաղաքում։ Այն կառուցվել է 10-րդ դարում՝ Բագրատունյաց արքայատոհմի Աբաս I թագավորի օրոք։
1579 թվականին, երբ օսմանները գրավեցին Կարսը, եկեղեցին դարձվեց մզկիթ՝ «Քյումբեթ ջամի» («գմբեթավոր մզկիթ») անունով։ 1877–1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Կարսն անցավ Ռուսաստանին, և շենքը դարձավ ռուս ուղղափառ եկեղեցի։ 1920 թվականին Կարսը Թուրքիայի Հանրապետությանն անցնելուց հետո շենքն օգտագործվել է տարբեր նպատակներով, ապա կրկին դարձել է մզկիթ։
Եկեղեցին չորս կիսաշրջանաձև թևերով խաչաձև կառույց է՝ կենտրոնում գմբեթով, ինչը բնորոշ է հայկական ճարտարապետությանը։ Ըստ աղբյուրի՝ նրա պատերին ժամանակին եղել են Քրիստոսի 12 առաքյալների քանդակները, որոնց անունով էլ եկեղեցին կոչվել է։ Լուսանկարում մուգ քարից կառույցն է՝ գմբեթի կլոր հիմքի վրա քանդակներով և խոտածածկ կոնաձև տանիքով։
